Nadwykonania – czym są i które już zostały sfinansowane na Podkarpaciu?

Rok 2025 jest niemal w pełni rozliczony, więc możemy popatrzeć na konkretne liczby. Rok 2026 trwa, więc wartość umów jest jeszcze niewielka – będzie rosła z każdym okresem sprawozdawczym. 

Pod tym adresem każdy może sprawdzić wartość wszystkich umów, które zawarł Podkarpacki NFZ z placówkami medycznymi. Informacje tam zawarte nie są żadną tajemnicą. W rankingu największych umów przodują szpitale, a najwyższa roczna wartość umowy to ponad 888 mln zł. W wykazie są kwoty, które łącznie za cały rok trafiły już na konta bankowe wszystkich poradni, oddziałów czy pracowni.

Czym są nadwykonania?

Kwoty finansowe określone w umowie są gwarancją dla placówek medycznych i deklaracją ze strony NFZ pełnej zapłaty. Co miesiąc na rachunki bankowe szpitali i poradni trafia kwota, która w umowie została przez obie strony zaakceptowana. Jednak wszystkiego przewidzieć się nie da, a przyjęcie większej niż planowano liczby pacjentów to tzw. nadwykonania.

Dzielimy je na nielimitowane np. porody, za które NFZ ma obowiązek zapłacić. W tym zakresie wysłaliśmy już do placówek medycznych dokumenty niezbędne do rozliczenia nadwykonań nielimitowanych za 2025 rok. Dotyczy to również leków w programach lekowych i w chemioterapii.

Aby definitywnie zamknąć ten proces czekamy jeszcze na zwrot niewielkiej części dokumentów. Drugi typ to świadczenia limitowane. Ich finansowanie jest możliwe dzięki dodatkowym środkom z Ministerstwa Zdrowia i to też się dzieje. Do Podkarpackiego NFZ trafiły właśnie środki, które pozwolą na pokrycie nadwykonań w wentylacji mechanicznej, dializoterapii oraz żywieniu dojelitowym i pozajelitowym.

Zmiany w rozliczeniach niektórych badań od kwietnia tego roku

Na przestrzeni ostatnich lat liczba wykonanych świadczeń w czterech zakresach (rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa oraz gastroskopii i kolonoskopii) wzrosła zaledwie o 20%, ale ich wartość aż o 152%! NFZ co roku mierzy się z rosnącymi wydatkami na świadczenia, szczególnie nielimitowane, których skalę trudno jest precyzyjnie oszacować, planując budżet na dany rok.

Dlatego od kwietnia finansowanie tych świadczeń, ale wyłącznie w części wykonanych ponad limit będzie zmniejszone do 50 – 60%.

Niektórzy nazywają te rozwiązania ograniczeniami, ale inni racjonalizacją z powodu wskazanych wcześniej dysproporcji pomiędzy ilością a kwotą. Aby pomóc placówkom lepiej zarządzać badaniami powołano m.in. zespół który opracuje zasady kierowania pacjentów na badania diagnostyczne, standard dotyczący opisów badań obrazowych – tak bardzo oczekiwany oraz zasady dotyczące rozdzielania badań odrębnych części ciała. Ten ostatni punkt był niedawno powodem kontroli NFZ, która ujawniła, że są placówki, które pacjentom wymagającym np. badania rezonansem magnetycznym lub tomografem komputerowym kilku odcinków kręgosłupa, wykonują je kilkukrotnie, w bliskich terminach, oczekując jednocześnie od pacjentów odrębnych skierowań. W praktyce to badanie powinno być wykonane co do zasady raz, na podstawie jednego skierowania i objąć kilka obszarów. Negatywne wyniki kontroli przeprowadzonej w Polsce, nie dotyczyły podkarpackich placówek.

Co ważne, zmiany nie dotyczą trzech niezwykle ważnych grup pacjentów:

 z kartą DiLO czyli będących w leczeniu lub z podejrzeniem choroby nowotworowej,

 korzystających z badań profilaktycznych w ramach przesiewowej kolonoskopii,

 do 18-go roku życia.

Zmiany nie dotyczą w żadnym wypadku zasad wystawiania skierowań na badania rezonansu magnetycznego, tomografii komputerowej oraz gastroskopii i kolonoskopii.

Kinga Kuźniar

Źródło: NFZ Rzeszów