Blisko 23 mld zł z KPO na bezpieczeństwo i odporność państwa

W Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim w Rzeszowie wspólnie z przedstawicielami BGK - Bank Gospodarstwa Krajowego, na czele z Panią prof. Martą Postułą, pierwszą wiceprezes BGK, wojewoda Teresa Kubas - Hul rozmawiała o możliwościach, jakie otwiera Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności dla samorządów oraz przedsiębiorstw.

Podczas briefingu prasowego, a następnie spotkania z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego i spółek komunalnych przedstawiliśmy zasady finansowania inwestycji, które będą wzmacniać bezpieczeństwo mieszkańców oraz odporność naszego państwa.

To program o ogromnej skali – blisko 𝟮𝟯 𝗺𝗹𝗱 zł zostanie przeznaczone m.in. na:

- ochronę ludności i budowę schronów,

- infrastrukturę podwójnego zastosowania, w tym drogi i kolej,

-  cyberbezpieczeństwo,

- ochronę infrastruktury krytycznej,

- rozwój potencjału polskich przedsiębiorstw.

Podkarpacie odgrywa dziś szczególną rolę w systemie bezpieczeństwa Polski i Europy. Dlatego tak ważne jest, aby samorządy oraz przedsiębiorcy mogli skutecznie korzystać z dostępnych instrumentów finansowania i realizować inwestycje zwiększające odporność naszego regionu.

Jeśli chodzi o zabezpieczenie wody taka możliwość prawdopodobnie pojawi się w kolejnych naborach. 

Fundusz ma wspierać inwestycje w ochronę ludności, infrastrukturę podwójnego zastosowania, cyberbezpieczeństwo, ciągłość działania usług krytycznych oraz rozwój potencjału polskich przedsiębiorstw, w tym sektora obronnego.

Dwie części Funduszu: pożyczkowa i kapitałowa

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności dzieli się na dwie części: pożyczkową oraz kapitałową. Część pożyczkowa stanowi 70 proc. środków Funduszu, a część kapitałowa – 30 proc.

Za obsługę części pożyczkowej odpowiada BGK. Jej wartość to około 16 mld zł. Ponad 11 mld zł przeznaczono dla sektora komunalnego na projekty związane z bezpieczeństwem i odpornością lokalną. Pożyczki dla samorządów mają być udzielane na bardzo korzystnych warunkach: z zerowym oprocentowaniem, wieloletnim okresem spłaty – nawet do 20 lat – oraz możliwością częściowego umorzenia zobowiązań.

- Fundusz Bezpieczeństwa i Odporności jest przykładem skutecznego wykorzystania przez Polskę środków unijnych do wzmocnienia odporności kraju. Jako jedyni w Europie

opracowaliśmy plan wykorzystania części środków z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności do stworzenia instrumentu wspierającego odporność na realne

zagrożenia trzeciej dekady XXI wieku. Największymi beneficjentami będą bez wątpienia

samorządy i szeroko pojęty sektor komunalny. W Banku Gospodarstwa Krajowego mamy bardzo dobre doświadczenia we współpracy z tymi podmiotami, między innymi przy okazji innych instrumentów pożyczkowych z KPO skierowanej gównie do tego grona odbiorców, tj. Zielonej Transformacji Miast i cyfryzacji. Uruchamiane dziś nabory pozwolą na realizację inwestycji, których finansowanie z innych środków KPO nie było możliwe. W ten sposób Fundusz Bezpieczeństwa i Odporności stanowi niejako domknięcie oferowanego przez BGK systemu finansowania inwestycji związanych z szeroko pojętym bezpieczeństwem, od wsparcia sektora obronnego i dual-use, przez bezpieczeństwo energetyczne i cyfrowe, po infrastrukturę transportową i zbiorowej ochrony ludności – mówi prof. zw. dr hab. Marta Postuła, pierwsza wiceprezes BGK.

Drugim filarem Funduszu jest instrument kapitałowy realizowany przez specjalnie powołaną spółkę Chrobry S.A. Na część kapitałową przewidziano około 7 mld zł, czyli około 30 proc. środków Funduszu. Środki te mają służyć wejściom kapitałowym w projekty o wysokim potencjale rozwojowym, szczególnie w obszarach innowacyjnych technologii i rozwiązań o strategicznym znaczeniu. Chrobry S.A. będzie wspierał szerokie spektrum podmiotów od innowacyjnych spółek technologicznych, przez firmy w fazie skalowania, po dojrzałe przedsiębiorstwa i projekty infrastrukturalne. Inwestycje będą miały charakter długoterminowy, z jasno określoną ścieżką wyjścia oraz rynkową stopą zwrotu, przy jednoczesnym zachowaniu strategicznego celu jakim jest wzmocnienie bezpieczeństwa i odporności państwa. - cytat Jana Banasińskiego, wiceprezesa SPV Chrobry SA.

Na co można uzyskać finansowanie

Część pożyczkowa Funduszu jest dostępna w ramach trzech naborów wniosków o pożyczkę dla trzech grup odbiorców: sektora komunalnego, sektora kolejowego oraz przedsiębiorstw.

Dla sektora komunalnego przewidziano łączną alokację 11,2 mld zł, w tym 5,6 mld zł w

pierwszym naborze. Finansowanie może zostać przeznaczone na: budowę, modernizację i remont obiektów zbiorowej ochrony; budowę i modernizację systemów wykrywania i

ostrzegania o zagrożeniach; budowę oraz modernizację infrastruktury transportowej wspierającej mobilność wojskową, w tym dróg, mostów i tuneli; projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa; zakup, modernizację lub remont taboru na potrzeby wojskowe lub

dual-use.

- Należy również podkreślić, że środki z FBiO mogą być wykorzystane komplementarnie z rządowymi środkami programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, np. do pokrycia wkładu własnego przez jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto, w przypadku samorządów, proponujemy nie tylko długi okres spłaty oraz brak oprocentowania, ale możemy również dostosować wysokość poszczególnych rat do obciążeń finansowych samorządów w poszczególnych latach – dodaje prof. Marta Postuła.

Dla sektora kolejowego przewidziano alokację 2 mld zł. Finansowanie może zostać

przeznaczone na: budowę lub modernizację infrastruktury kolejowej w standardzie mobilności wojskowej; zakup, modernizację lub remont taboru kolejowego na potrzeby wojskowe lub dual-use; projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa.

Dla przedsiębiorstw przewidziano alokację 2,5 mld zł. Finansowanie może zostać

przeznaczone na: zapewnienie ciągłości dostarczania energii elektrycznej, paliw oraz usług krytycznych w zakresie łączności, teleinformatyki i transportu; zwiększanie bezpieczeństwa fizycznego infrastruktury krytycznej; projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa; rozwój produkcji sprzętu wojskowego lub dual-use.

- Odporność i bezpieczeństwo kojarzy się głównie z sektorem zbrojeniowym, tymczasem

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności podkreśla także znaczenie inwestycji strukturalnych, bez których reakcje na zagrożenia byłyby mocno ograniczone. Dzięki temu instrumentowi możemy prowadzić takie inwestycje równolegle do rozwijanych programów zbrojeniowych, co stanowi ogromną przewagę, zwłaszcza jeśli porównamy działania innych krajów. Dla przykładu, Wielka Brytania, nie posiadająca dostępu do unijnego finansowania, zdecydowała w zeszłym tygodniu o zmianie priorytetów w inwestycjach drogowych i energetycznych w celu zwiększenia finansowania sektora zbrojeniowego. Tymczasem w Polsce posiadamy odpowiednie narzędzia, aby realizować wszystkie cele związane z szeroko rozumianym bezpieczeństwem w dotychczasowym, ambitnym tempie. Z naszej strony w BGK dbamy o to, aby gospodarność pełniła nadrzędną rolę w tym trudnym, ale niezbędnym działaniu – podsumowała pierwsza wiceprezes BGK.

Nabór wniosków na część pożyczkową FBiO jest prowadzony przez Regiony BGK.

 Kinga Kuźniar